علائم بیماری لثه که نباید نادیده بگیرید

اگر صبح‌ها مسواک می‌زنید و خون می‌بینید، لثه درد دارد و حتی لثه فقط قرمزتر از حد معمول به نظر می‌رسد؛ احتمالاً دچار نگرانی می‌شود و با خودتان می‌گویید:«چیز مهمی نیست»! بعد فراموش می‌کنید. با نادیده گرفتن این روند، علائم بیماری لثه که گفتیم، ممکن است ماه‌ها و حتی سال‌ها ادامه پیدا کند؛ آن هم بدون اینکه درد جدی داشته باشید. در پس این سکوت، اتفاقی خطرناک در حال وقوع است که اگر آن را جدی نگیرید، سلامت دندان‌ها شما به خاطر می‌افتد.

بیماری لثه اغلب بی‌صدا پیشروی می‌کند؛ یعنی علائم ممکن است تا مراحل پیشرفته ظاهر نشوند. بیماری لثه از دلایل اصلی از دست دادن دندان در بزرگسالان است و چون معمولاً بدون درد پیش می‌رود، ممکن است از وجودش بی‌خبر باشید. در آمریکا، تقریبا نیمی از افراد بالای ۳۰ سال تا حدودی درگیر این بیماری هستند و حدود ۷۰ درصد افراد بالای ۶۵ سال از آن رنج می‌برند.

شناختن علائم بیماری لثه در مراحل اولیه، تفاوت بین درمان ساده و از دست دادن دندان است. در این مطلب از کلینیک مستر دندان، علائم هشداردهنده‌ای را بررسی می‌کنیم که نادیده گرفتنشان می‌تواند عواقب جبران‌ناپذیری داشته باشد.

لثه خونریزی می‌دهد باید نگران باشم؟

بله و خیلی هم باید جدی بگیرید. لثه خونریزی ‌دهنده هرگز طبیعی نیست. لثه‌های سالم باید صورتی، محکم و بدون خونریزی باشند. لثه‌های شما نباید هنگام لمس یا مسواک زدن خونریزی کنند. اگر لثه خونریزی می‌کند، حتی اگر خفیف باشد و فقط هنگام مسواک زدن اتفاق بیفتد، این نخستین و مهم‌ترین نشانه از علائم بیماری لثه است.

ژنژیویت؛ مرحله اول که هنوز برگشت‌پذیر است

مرحله اول بیماری ژنژیویت است و مرحله دوم پریودنتیت نام دارد. ژنژیویت اولین و ابتدایی‌ترین فاز از بیماری پریودنتال لثه است. در این مرحله، لثه‌ها متورم، قرمز و حساس شده و هنگام مسواک زدن یا استفاده از نخ دندان خونریزی می‌کنند. علائم ژنژیویت ممکن است به‌راحتی نادیده گرفته شوند، اما در صورت عدم درمان، می‌تواند به پریودنتیت پیشرفته‌تر تبدیل شود. ژنژیویت معمولاً به خودی خود درد ندارد و علائم دیگری هم ایجاد نمی‌کند؛ به همین دلیل برای مدت طولانی تشخیص داده نمی‌شود. دقیقاً همین بی‌دردی است که آن را خطرناک می‌کند. بسیاری از افراد فکر می‌کنند چون درد ندارند، پس مشکلی هم ندارند.

اما خبر خوب هم وجود دارد و این است که ژنژیویت با درمان حرفه‌ای و مراقبت خوب در خانه، برگشت‌پذیر است. یعنی اگر در همین مرحله اقدام کنید، می‌توانید روند بیماری را کاملاً متوقف و معکوس کنید.

چه زمانی خونریزی لثه نگران‌کننده است؟

اگر هر بار که مسواک می‌زنید یا نخ دندان می‌کشید خون می‌بینید، نباید منتظر بمانید. اگر خونریزی خودبه‌خود و بدون دلیل مشخص رخ می‌دهد، وضعیت بیماری جدی‌تر است. در صورتی که لثه‌ها بدون هیچ دلیلی خونریزی می‌کنند، ممکن است نشانه اولیه‌ای از بروز بیماری پریودنتیت باشد.

اگر لثه خونریزی می‌کند و همزمان لثه متورم است یا رنگ قرمز تیره یا بنفش دارد، احتمالاً بیماری از مرحله ژنژیویت فراتر رفته و نیاز به مداخله تخصصی دارد. هرچه زودتر مراجعه کنید، درمان ساده‌تر و موثرتر خواهد بود. اگر در کنار خونریزی لثه درد دندان هم دارید، می‌توانید تا زمان مراجعه به دندانپزشک از روش‌های درمان خانگی دندان درد استفاده کنید؛ اما فراموش نکنید که این روش‌ها جایگزین مراجعه به دندانپزشک نیستند.

علائم بیماری لثه پیشرفته چیست؟

ژنژیویت درمان ‌نشده می‌تواند به پریودنتیت تبدیل شود. با گذشت زمان، پلاک می‌تواند گسترش پیدا کرده و به زیر خط لثه نفوذ کند. سمومی که باکتری‌های موجود در پلاک تولید می‌کنند، لثه را تحریک کرده و واکنش التهابی مزمنی ایجاد می‌کنند که طی آن، بدن بافت‌ها و استخوان نگه‌دارنده دند‌ را تخریب می‌کند. قرمزی و تورم لثه، خونریزی و خروج چرک، بوی بد، لق شدن یا افزایش لقی دندان‌ها، ایجاد فاصله بین دندان‌ها، جدا شدن لثه از دندان و عمیق شدن شیار بین لثه و دندان (پاکت)، تحلیل لثه و درد مبهم یا خارش‌دار بین دندان‌ها از مهم‌ترین علائم بیماری لثه پیشرفته هستند.

بگذارید هر کدام از این علائم را دقیق‌تر بررسی کنیم:

• تحلیل لثه و بلندتر به نظر رسیدن دندان‌ها: پریودنتیت می‌تواند به دندان‌های حساس و تحلیل لثه منجر شود. اگر لثه‌ها ملتهب باشند، ممکن است شروع به جدا شدن از گردن دندان کنند. وقتی لثه عقب می‌کشد، ریشه دندان در معرض محیط دهان قرار گرفته و حساسیت شدید به سرما و گرما ایجاد می‌شود. اگر دندان‌هایتان بلندتر از قبل به نظر می‌رسند، احتمالا لثه در حال تحلیل رفتن است.
• ایجاد پاکت (جیب) لثه: لثه از دندان جدا شده و بین دندان و لثه حفراتی (پاکت) ایجاد می‌شود که ممکن است عفونی شوند. با پیشرفت بیماری، پاکت‌ها عمیق‌تر شده و بافت لثه و استخوان بیشتری تخریب می‌شوند. در نهایت، دندان‌ها ممکن است لق شده و نیاز به کشیدن پیدا کنند.
• لق شدن دندان‌ها: پریودنتیت پیشرفته شدیدترین مرحله از بیماری لثه است که طی آن، استخوان و رشته‌های بافت همبند که از دندان‌ها حمایت می‌کنند تخریب می‌شوند و می‌تواند باعث لقی یا جابه‌جا شدن دندان‌ها شود. اگر احساس می‌کنید دندان‌هایتان هنگام جویدن تکان می‌خورند یا جای دندان‌ها تغییر کرده، این نشانه‌ای جدی از تخریب استخوان فک است.
• بوی بد دهان مداوم: بوی بد دهان که با مسواک زدن و دهان‌شویه برطرف نمی‌شود، از علائم بیماری لثه پیشرفته است. باکتری‌های انباشته ‌شده در پاکت‌های لثه و ترشحات چرکی، عامل اصلی این بوی نامطبوع هستند.
• تغییر در نحوه قرار گرفتن دندان‌ها: اگر دندان‌های شما به تدریج از هم فاصله گرفته‌اند یا نحوه برخورد دندان‌های بالا و پایین تغییر کرده، ممکن است استخوان نگه ‌دارنده دندان‌ها تحلیل رفته باشد. این تغییرات معمولا آهسته رخ می‌دهند و خود فرد متوجه نمی‌شود؛ اما دندانپزشک با مقایسه رادیوگرافی‌ها می‌تواند آن‌ها را تشخیص دهد.
• خروج چرک از لثه: اگر هنگام فشار دادن لثه، مایع زردرنگ یا چرک خارج می‌شود، عفونت فعال در پاکت‌های لثه وجود دارد. این وضعیت اورژانسی است و باید فوراً به دندانپزشک مراجعه کنید.

بیماری پریودنتال معمولا بدون درد است، به خصوص در مراحل اولیه. دانستن علائم هشداردهنده مهم است تا بتوانید قبل از بدتر شدن بیماری، درمان مناسب دریافت کنید. اگر بیماری لثه درمان نشود، می‌تواند بر سلامت دهان و سلامت عمومی بدن شما تاثیر منفی بگذارد.

تاثیر بیماری لثه فقط به دهان محدود نمی‌شود. بیماری لثه (پریودنتیت) می‌تواند با بیماری‌هایی مانند دیابت، بیماری‌های قلبی و عروقی، سکته مغزی و بیماری‌های تنفسی مرتبط باشد. عفونت می‌تواند به سایر نقاط بدن سرایت کرده و خطر ابتلا به بیماری‌های مختلف از جمله بیماری قلبی، سکته و دیابت را افزایش دهد.

بیماری لثه درمان دارد؟

بله، بیماری لثه درمان دارد. اما نوع درمان کاملا به مرحله بیماری بستگی دارد.

درمان ژنژیویت (مرحله اولیه)

اگر ژنژیویت دارید، لثه‌ها ممکن است قرمز، متورم شده و به‌راحتی خونریزی کنند. در این مرحله، بیماری هنوز برگشت‌پذیر است و معمولاً با جرم‌گیری حرفه‌ای در مطب دندانپزشکی و سپس مسواک زدن و نخ دندان کشیدن روزانه برطرف می‌شود.

جرم‌گیری (اسکیلینگ) فرایندی است که طی آن، رسوبات سخت‌شده (تارتار) از سطح دندان‌ها و زیر خط لثه برداشته می‌شوند. جرم‌گیری عمیق می‌تواند به خروج تارتار، باکتری‌ها و تمیز کردن زیر خط لثه کمک کند. بعد از جرم‌گیری، رعایت بهداشت دهان و دندان به صورت روزانه و مراجعه دوره‌ای به دندانپزشک (هر ۶ ماه) برای جلوگیری از بازگشت بیماری ضروری است.

درمان پریودنتیت (مرحله پیشرفته)

اگر بیماری به پریودنتیت تبدیل شده باشد، درمان پیچیده‌تر می‌شود. درمان حرفه‌ای بیماری‌های پریودنتال و بهبود مراقبت و بهداشت شخصی دهان و دندان معمولاً می‌تواند از پیشرفت علائم بیماری و آسیب‌دیدگی بیشتر بافت لثه و استخوان جلوگیری کند.

روش‌های درمانی شامل جرم‌گیری و صاف‌سازی ریشه (SRP) است که طی آن، دندانپزشک رسوبات باکتریایی را از عمق پاکت‌های لثه و سطح ریشه دندان‌ها پاکسازی می‌کند. پس از جرم‌گیری، در صورت ابتلا به پریودنتیت، روش‌های دیگری هم وجود دارد که به کاهش فاصله بین لثه‌ها و دندان‌ها کمک می‌کند.

در موارد شدیدتر، جراحی لثه ممکن است ضروری باشد. جراحی فلپ لثه به دندانپزشک اجازه می‌دهد بافت لثه را کنار زده، پاکت‌های عمیق را تمیز کرده و استخوان آسیب‌دیده را بازسازی کند. پیوند استخوان و پیوند بافت نرم هم در مواردی که تخریب شدید رخ داده، ممکن است لازم باشند.

آیا بیماری لثه کاملا درمان می‌شود؟

ژنژیویت بله، کاملا برگشت‌پذیر و قابل‌درمان است. اما پریودنتیت پیشرفته قابل کنترل است، نه لزوما قابل درمان کامل. پریودنتیت را نمی‌توان فقط با مسواک زدن و نخ دندان کشیدن برطرف کرد. به دندانپزشک نیاز خواهید داشت. اما نگران نباشید، درمان می‌تواند عفونت را برطرف کرده و شما را در مسیر سلامت بهتر دهان قرار دهد.

نکته کلیدی اینجاست که هرچه زودتر پریودنتیت تشخیص داده شود، درمان آن آسان‌تر است. به طور کلی، هرچه زودتر بیماری لثه درمان شود، احتمال از دست دادن دندان‌ها کمتر خواهد بود.

اگر تحلیل لثه شدید دارید و دندان‌هایتان را از دست داده‌اید، می‌توانید برای آشنایی با گزینه‌های جایگزین، مطلب بهترین دندان مصنوعی برای لثه تحلیل رفته را مطالعه کنید.

بیماری لثه به ایمپلنت آسیب می‌زند؟

این سوال بسیار مهمی است، به ویژه برای افرادی که ایمپلنت دندان دارند یا قصد کاشت ایمپلنت دارند. پاسخ کوتاه: بله، و بسیار جدی‌تر از آنچه فکر می‌کنید.

بیماری‌های لثه، به ویژه پریودنتیت، می‌توانند تاثیرات منفی جدی بر ایمپلنت‌های دندانی داشته باشند. پریودنتیت عفونت باکتریایی است که بافت‌های پشتیبان دندان‌ها، از جمله لثه‌ها و استخوان فک را تحت تاثیر قرار می‌دهد. این بیماری باعث التهاب و تحلیل استخوان اطراف دندان‌ها می‌شود.

پری ایمپلنتایتیس چیست؟

در مواردی که بیمار ایمپلنت دندانی دارد، عفونت لثه می‌تواند به پری ایمپلنتایتیس منجر شود؛ شرایطی مشابه پریودنتیت که با عفونت و التهاب بافت نرم و استخوان اطراف ایمپلنت مشخص می‌شود. پری ایمپلنتایتیس می‌تواند باعث تحلیل استخوان و کاهش ثبات ایمپلنت شود.

 

تحلیل لثه بعد از ایمپلنت در ۲۰ درصد افرادی که بیش از سال از کاشت ایمپلنت آن‌ها گذشته است، دیده می‌شود. این آمار نشان می‌دهد که پری ایمپلنتایتیس مشکلی نادر نیست و باید جدی گرفته شود. تمام انواع بیماری لثه نظیر ژنژیویت و پریودنتیت می‌توانند باعث شکل‌گیری عفونت شده و بیماری پری ایمپلنت را به وجود آورند. این بیماری قادر است قدرت اتصال پیچ ایمپلنت به ساختار داخلی استخوان فکی و لثه را تضعیف کند.

سابقه بیماری لثه و خطر شکست ایمپلنت

سابقه پریودنتیت خطر بروز عوارض ایمپلنت را افزایش می‌دهد. شایع‌ترین عوامل شکست ایمپلنت، بهداشت ضعیف دهان، سابقه پریودنتیت و سیگار هستند. بیماری‌های اطراف ایمپلنت می‌توانند بسیار سریع‌تر از پریودنتیت، بافت‌ها و استخوان را تخریب کنند.

 

علاوه بر این، درمان پری ایمپلنتایتیس معمولا بسیار دشوارتر از درمان پریودنتیت است. یعنی اگر بیماری لثه را جدی نگیرید و ایمپلنت بگذارید، ممکن است هم ایمپلنت را از دست بدهید، هم درمان مجدد هم بسیار پیچیده‌تر باشد. در صورت عدم درمان به ‌موقع، این وضعیت می‌تواند منجر به شل شدن و حتی از دست رفتن ایمپلنت شود. به طور کلی، وجود بیماری‌های لثه در بیمارانی که ایمپلنت دندانی دارند، شانس موفقیت درمان را به شدت کاهش می‌دهد.

چه باید کرد؟

اگر به بیماری پریودنتال مبتلا هستید، تا زمانی که بیماری لثه شما درمان و تحت کنترل قرار نگیرد، کاندیدای مناسبی برای کاشت دندان نخواهید بود. پس اگر قصد ایمپلنت دارید، ابتدا باید بیماری لثه به طور کامل درمان و کنترل شود.

اگر هم‌اکنون ایمپلنت دارید، مراقبت دقیق و مراجعه منظم به دندانپزشک حیاتی است. تشخیص زودهنگام پری ایمپلنتایتیس می‌تواند به جلوگیری از عوارض جدی کمک کند. از نشانه‌های هشداردهنده این بیماری می‌توان به التهاب و قرمزی لثه‌های اطراف ایمپلنت و خونریزی هنگام مسواک زدن اشاره کرد.

واقعیت این است که پیشگیری از بیماری لثه بسیار ساده‌تر و ارزان‌تر از درمان آن است. علت اصلی بروز بیماری پریودنتال، تجمع لایه‌های باکتریایی روی سطح دندان و لثه است که به تشکیل پلاک منجر می‌شود. این پلاک در صورت عدم حذف و بهداشت دهان مناسب، باعث التهاب و عفونت لثه می‌شود.

مسواک زدن صحیح دو بار در روز با مسواک نرم، استفاده روزانه از نخ دندان، استفاده از دهان‌شویه ضدباکتری و مراجعه منظم هر ۶ ماه به دندانپزشک برای جرم‌گیری و معاینه، ستون‌های اصلی پیشگیری از بیماری لثه هستند.

ترک سیگار هم نقش بسیار مهمی در پیشگیری دارد. سیگار جریان خون لثه را کاهش داده و توانایی بدن برای مبارزه با عفونت‌ها را تضعیف می‌کند. همچنین سیگار می‌تواند علائم بیماری لثه (مثل خونریزی) را پنهان کند و تشخیص زودهنگام را دشوارتر کند.

سخن آخر

علائم بیماری لثه اغلب خاموش و بی‌صدا هستند. لثه خونریزی می‌کند، اما درد ندارد. لثه متورم است اما ممکن است خونریزی نکرده باشد. حتی شاید لثه درد داشته باشد، اما کنترل کردن درد ناچیز آن توسط شما کار دشواری نباشد. همین بی توجهی‌های ظاهری باعث می‌شود بسیاری از افراد تا مراحل پیشرفته بیماری، هیچ اقدامی نکنند. وقتی دندان‌ها لق می‌شوند یا لثه به شدت تحلیل می‌رود، دیگر بازگشت به عقب بسیار دشوارتر خواهد بود.

نکته نهایی و خلاصه ما به شما این است که هر تغییری در رنگ، شکل یا حساسیت لثه‌ها را جدی بگیرید. خونریزی لثه طبیعی نیست. تورم لثه طبیعی نیست. بوی بد مداوم دهان طبیعی نیست. اگر هر کدام از این علائم را دارید، هرچه زودتر به دندانپزشک مراجعه کنید.

مشاوره و ویزیت در کلینیک مستر دندان رایگان است. تیم متخصص ما با ارزیابی دقیق وضعیت لثه و استخوان فک، تشخیص درست ارائه داده و بهترین مسیر درمانی را پیشنهاد می‌دهد. استفاده از برندهای معتبر ژاپنی، آلمانی و ایتالیایی و تجهیزات پیشرفته، کیفیت درمان در مستر دندان را تضمین می‌کند.